Էկոտուրիզմ

Զբոսաշրջիկները` մեր արգելոցում

Էկոտուրիզմի հնարավորությունները. արգելոցի յուրահատուկ բնությունը, բուսական ու կենդանական աշխարհը, ինչպես նաև պատմամշակութային հուշարձանները համատեղ ներկայացնում են էկոտուրիզմի մեծ պոտենցիալ:

Արգելոցն ունի երկու այցելուների կենտրոն, որոնցից մեկը գտնվում է Գառնու տեղամասում, մյուսը` Խոսրովի տեղամասում` Վեդու կողմից, ուր զբոսաշրջիկներին տրամադրվում են տարբեր ծառայություններ, այդ թվում հետիոտն և ձիով արշավներ, վայրի կենդանական և բուսական աշխարհի դիտում, թռչնադիտում, պատմամշակութային վայրերի այցելություններ և այլն: Վեդիի կողմի այցելուների կենտրոնում առկա է նաև այցելուների համար գիշերակացի հնարավորություններ:

Արգելոցի տարածքում առկա են նշանադրված էկոտուրիստական 5 երթուղիներ, որոնք անցնում են արգելոցի գեղատեսիլ վայրերով: Առաջին 3 երթուղիները ներկայացնում են Գառնու և Կաքավաբերդի տեղամասերի տեսարժան վայրերը: Երթուղիների սկզբնակետը Գառնու տեղամասի սկզբում գտնվող այցելուների կենտրոնն է: Մյուս 2 երթուղիները ներկայացնում են Խոսրովի և Խաչաձորի տեղամասերի տեսարժան վայրերը:

Երթուղիներով անցնելիս զբոսաշրջիկները կարող են հանդիպել բազմաթիվ բուսատեսակների, այդ թվում բարձրակարգ բույսերի 1849 տեսակների: Այստեղ աճում են Հայաստանի Կարմիր Գրքում գրանցված բույսերի ավելի քան 80 տեսակներ:

Զբոսաշրջիկները կարող են հանդիպել նաև կենդանական աշխարհի բազմաթիվ ներկայացուցիչների, որոնց թվում շատ են անհետացող և հազվագյուտ տեսակները` կովկասյան ընձառյուծը,  բեզոարյան այծը, սև անգղը և այլն: Արգելոցում հանդիպող կենդանիներից շատերը գրանցված են Հայաստանի Կարմիր գրքում:

Երթուղիները և արգելոցի մնացած տարածքները ընդգրկում են նաև պատմամշակութային հուշարձաններ, կոթողներ, խաչքարեր, գերեզմանոցային տապանաքարեր, նախկին բնակատեղիներ և գյուղատեղիների ավերակներ: Դրանց թվում են Գառնու տեղամասում գտնվող երկու վանական համալիրների ավերակները՝ հանրահայտ Հավուց Թառը (X-XIII դդ.) և Աղջոց Վանքը (XIII դ.): Ազատ գետի աջ վտակ Գիլան գետի հարևանությամբ են գտնվում Ելիջա գյուղատեղի ավերակները (բնակեցված է եղել մինչև 1950 թ.): Ազատ գետի վերին հոսանքի աջ ափի հարևանությամբ՝ զառիթափ լանջի ստորոտին է գտնվում Վանստան գյուղատեղին: Կաքավաբերդի տեղամասում` Ազատ գետի աջ ափին է գտնվում Կաքավաբեդ բերդ-ամրոցը: Այն կառուցված է երեք կողմից խորը ձորերով շրջապատված բարձր լեռան գագաթին: Ամրոցից երևում է շրջակա գեղատեսիլ համայնապատկերը` ընդհուպ մինչև Ազատ գետի հովիտը և Գառնի գյուղը:

«Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցում այցելությունների շրջանը մեկնարկում է մարտի 1-ից և տևում է մինչև նոյեմբերի 1-ը: Ամրագրումների, վճարումների և մանրամասն տեղեկությունների համար դիմեք «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոց» ՊՈԱԿ-ի էկոտուրիզմի ստորաբաժանում` officekhosrov@mail.ru :